Otopsi Duyurusu


Yayın Tarihi: 26/02/2016 19:39

Adli Tıp Kurumu Trabzon Grup Başkanlığına bağlı il ve ilçelerden gönderilen, Kimya İhtisas Dairesi, Morg İhtisas Dairesi, Adli Tıp Şube Müdürlüğü ile ilgili adli olgularda yapılması gerekenler:

Ölü muayene tutanaklarında, otopsi tutanaklarında, canlı muayenelerinde, rapor tanzimi için gönderilen evraklarda bazı eksikliklere ve hatalara rastlanılmaktadır. Sağlıklı bir inceleme yapılabilmesi ve gereksiz zaman ve emek kayıplarına yol açmamak ve doğru sonuçlara en erken zamanda ulaşabilmek için aşağıda belirtilen hususlara azami dikkat gösterilmesi arz olunur. 

       I.      Adli Tıp Kurumu Trabzon Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesine gönderilecek olgu ve materyallerde dikkat edilecek hususlar:

a.      Otopsi Şubesi:

1.      Kurumumuza ceset veya organ ve çeşitli biyolojik-kimyasal materyal gönderildiğinde beraberinde mutlaka olay yeri bulguları, olayın oluş şekli, hastane tedavileri hakkında yeterli bilgi ve/veya belgelerin de gönderilmesi,

2.      Otopsi raporunda organ ağırlıklarının mutlak surette tartılarak evraklara yazılması,

3.      Ceset ısısı ve ortam ısılarının lüzumlu olgularda belirtilmesi (özellikle ölüm zamanı tespitinde gerekmektedir),

4.      Ölü muayenesinin ve otopsinin yapıldığı saat aralıklarında mutlaka yazılması (otopsi başlangıç ve bitiş saatlerinin belirtilmesi),

5.      Özellikle ölü muayenelerinde ölü morluğu ve katılığı gibi temel dış muayene bulgularının mutlaka belirtilmesi,

6.      Ölü muayenesi ve otopsilerde elde edilen görüntülerin (fotoğraf ve video) gönderilmesi,

7.      Dış muayenede yaraların topografik anatomik bilgilere göre yazılması (lezyon tarifleri: bir karış aşağıda, biraz solda, göğüste, karında gibi mutlak veya geniş bir alanı kapsayan şekilde değil, örnek: Göğüs ön solda 4. interkostal aralığın midklavikülar hat ile kesiştiği yerde 1 cm çapı etrafında barut is ve asarı bulunmayan, vurma halkası bulunan ateşli silah giriş yarası gibi tıbbi ve teknik tariflerle yapılmalı) ve gerekli olduğu durumlarda şekiller üzerinde çizilerek ve numaralandırılarak belirtilmesi, 

8.      Dış muayenede yaraların çok emin olunmadıkça isimlendirilmesinden kaçınılması (Örneğin: mermi giriş yarası denilen bir olgunun mermi elde edilmediği takdirde tüfek yaralanması da olabileceği unutulmamalıdır, ayrıca bu yaranın ateşli silah yarası olmadığı veya giriş yarası olmadığı durumlarda rapor tanziminde sorunlar yaşanmaktadır),

9.      Ölü muayenesi işleminin cesedin tüm giysilerinden arındırılarak, ön ve arka bölgeleri yanında tüm kıvrımlarının da gözden geçirilerek yapılması, cesedin giysilerinden arındırılmış olarak mutlaka ceset torbası içinde gönderilmesi,

10.  Grup Başkanlığımızda giysi incelemesi yapılmadığından bu yöndeki inceleme taleplerinin doğrudan Adli Tıp Kurumunun İstanbul’daki Fizik İhtisas Dairesine yapılması,

11.  Grup Başkanlığımızda Biyoloji İhtisas Dairesi bulunmadığından bu yöndeki inceleme taleplerinin (DNA incelemesi, kan lekesi aidiyeti, kıl, tükürük incelemesi gibi) başkanlığımıza yapılmaması, Ankara ve İstanbul’da bulunan Biyoloji İhtisas Dairesi laboratuarlarına yapılması,  

 

b.      Histopatolojik İncelemeler Şubesi:

1.      Organların kendi hacimlerinin yaklaşık 10 katı kadar olan ve organ şekillerinin doğal hallerinin bozulmayacağı kaplara konulması,

2.      Organların bir kaba sıkıştırılmaya çalışılmaması, gerekirse birden fazla kaba konulması,

3.      Organların hacimlerinin en az 6 katı kadar ve organları tamamen örten formalin solüsyonu eklenmesi,

4.      Organlardan usulüne uygun nitelik ve nicelikte doku parçaları alınmalı. (Örneğin: organın lezyon bölgesinden alınırken  lezyonun hemen yakınındaki sağlam dokudan da parça alınmalıdır. Mümkünse korteks - parenkim gibi tüm katmanları içeren küçük kesitler alınmalıdır),

5.      Bütün olarak alınan organların ayrı kaba konulması, ancak organın kaba sıkıştırılmaması mutlak surette organın hacminden daha büyük bir kaba konulması (hem organın her bölgesinin formol ile teması hem de organın şeklinin bozulmaması için).

 

c.       Diğer:

Bir adli olaya maruz kaldığı iddiası ile hastanede yatarak tedavi gören ancak aşırı miktarda alkol, uyutucu veya uyuşturucu madde etkisinde olduğu veya ilaç veya çeşitli maddelerle zehirlendiği iddia edilen olgularda sonuçta ölüm ya da iyileşme halinde her ikisinde de bilahare ciddi derecede adli sorunlar yaşanmaktadır.  Zira gerek aradan geçen zaman ve gerekse tedaviler nedeniyle vücuttaki toksik maddeler atılmakta ve olay esnasına ait bulgular saptanamamaktadır. Çoğunlukla hastanede kısa ya da uzun süre tedavi gördükten sonra ölen adli olgularda otopsi sırasında özellikle kimyasal incelemelerden sonuç elde edilememektedir. Bu nedenle zehirlenme iddiaları ile ve/veya yaşamsal tehlike oluşturacak derecedeki travmatik yaralanmalara maruz kalarak hastaneye başvuran adli olgulardan başvuru esnasında %1 Sodyum Florür+Potasyum Oxalat içeren ağzı kapalı 8-10 cc lik tüpe kan (tercihen katkı maddesi içermeyen 2. bir tüpe de aynı miktar kanve katkı maddesi içermeyen 8-10 cc lik ağzı kapalı tüpe de idrar alınıp ayrıntılı bilgileri içeren etiketler yapıştırılarak en az 6 ay +4 derecede muhafaza edilmesi adli olayların aydınlığa kavuşturulması, sağlıklı bir laboratuvar incelemesi yapılarak doğru sonuca varılması ve sonuçta adaletin doğru bir şekilde gerçekleşmesi için önemlidir. C. Savcılığınızın öngöreceği belli bir süre (tarafımızca 6 ay uygundur. Zira kurum laboratuarlarında uyguladığımız bir süredir. Muhafaza depolarının müsait olması halinde bu süre daha uzun tutulabilir.) sonra söz konusu materyallerin imhasının bir tutanakla uygun periyodlarla yapılması mümkündür. Yukarıda bahsedilen gerekçelerle bölgenizdeki tüm sağlık kuruluşlarına talebimizin iletilerek materyal saklanması uygulamasının başlatılması oldukça önemlidir. Zira yaralamalı veya ölümlü adli olaylarda soruşturmaların ilerleyen aşamalarında Adli Tıp Kurumuna hakimlik ve/veya C.Savcılıklarınca pek çok ilave sorular sorulabilmekte ancak yukarıda bahsedilen eksiklikler nedeniyle bu sorular yanıtlanamamaktadır.  

2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununa ve uygulama yönetmeliğine göre sadece hakimlik ve C.Savcılıklarının gönderdiği materyallerin incelendiği kurumumuz laboratuarlarında lüzumu halinde C. Savcılığınız aracılığı ile yönetmeliğimize uygun olarak gönderilmeleri halinde yukarıda bahsi geçen materyallerin incelemeleri kurumumuz laboratuarlarında yapılabilecektir.

Son derecede hassas konunun tarafınızca da değerlendirilerek uygun bulunduğu takdirde C. Savcılığınız sınırları içerisindeki tüm hastanelere bildirilmesi hususu takdirlerinize arz olunur.

           II.      Adli Tıp Kurumu Trabzon Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesine gönderilecek materyallerde dikkat edilecek hususlar:

 

a)      Canlı olgularda:

1)      Kan ve idrar tüplerinin üzerine isim ve soyadı belirten etiket mutlaka yapıştırılmalı,

2)      Gönderilen bütün materyal kaplarının üzerine içeriğinin ne olduğu ve kime ait olduğu yazılmalı,

3)      Gönderilen materyallerde istenen analiz türü belirtilmeli (alkol, uyutucu - uyuşturucu vs.),

4)      Alkol analizi istenen kanlar mutlaka sodyum florür + potasyum oxalatlı  tüplere konulmalı, kapakları sıkı kapalı olmalı ve mümkünse üst boşluk bırakılmamalı, uyutucu - uyuşturucu istenen kan örnekleri katkı maddesi olmayan vakumlu tüplere konulmalı,

5)    Uyutucu - uyuşturucu aranması istenen saç örnekleri, fiziken 3 cm boyunda ve serçe parmağı kalınlığında, ağırlıkça 100 mg nin üzerinde olmalı,

6)     Kimyasal analiz amacıyla gazlı beze emdirilerek gönderilen kan örnekleri ile tırnak örnekleri....

7)     Uyutucu - uyuşturucu analiz için gönderilen tükürük örneklerinin asgari 0,5 ml olmalı. 

b)     Postmortem (ölüm sonrası-otopsi) olgularda:                

1)      Kan, idrar ve göz içi sıvısı rutin alınmalı, konuldukları tüpler üzerinde isim soyadı ve içeriğinin ne olduğu belirtilmeli,

2)      Gönderilen organ örneklerinin hangi amaçlı gönderildiği (kimyasal inceleme, histopatolojik inceleme vs.) üzerine yazılmalı ve her birimi ilgilendiren örnekler ayrı koli yapılarak gönderilmeli,

3)      Kanların hangi bölgeden ve nasıl alındığı belirtilmeli (femoral ven, perikard, vb.),

4)      Otopsi ortamında alkol, formaldehit ve bunları içeren dezenfektanlar kullanılmamalı, cesetle temas ettirilmemeli,

5)      Zehirlenme şüphesi olan vakalarda, olay yerinde buluntu ilaç kutusu, ilaç, vb. şeyler etiketlenerek dairemize gönderilmeli,

6)      Alkol analizi istenen kanlar için, yukarıdaki (a-4)’te belirtilen hususlara burada da uyulmalıdır.

 III.      Trabzon Adli Tıp Şube Müdürlüğüne gönderilecek olgularda dikkat edilecek hususlar:

1Rapor istek müzekkeresinde hakkında rapor düzenlenmesi istenilen adli olgunun T.C. Numarasının ve istek yazısı esnasında kişinin UYAP ekranlarından seçilerek yazılması, 

2Adli Tıp Şube Müdürlüğünce rapor düzenlenmesi istenilen yazılarda başlık olarak Adli Tıp Şube Müdürlüğü yazılarak UYAP ekranlarından öncelikle Grup Başkanlığından sonra Şube Müdürlüğü seçilerek direkt olarak bu ekrana düşürülmesi, 

3İptali hususunda yazılan yazıların içeriğinin kişinin T.C. Numarası ile aynı şekilde iki ayrı yazı yazılıp birinin Trabzon Adli Tıp Grup Başkanlığı, diğerinin ise Adli Tıp Şube Müdürlüğü ekranına atılması, 

4Şube Müdürlüğümüz ekranına düşürülen istek yazılarının fiziki evrak olarak gönderileceği ya da gönderilmeyeceği hususundaki notun müzekkerede belirtilmesi, 

5Fiziki evrak gönderilmeden yaklaşık olarak birkaç gün önce ilgili müzekkerenin ekranlarımıza düşürülmesi, 

6Mahkeme ya da C. Başsavcılıkları tarafından gönderilen dosya/dosyalarda muayene edilecek adli olgu var ise müzekkere içeriğinde şahsın muayene edilerek raporun buna göre düzenlenmesi gerektiği, muayenesi yapılacak olan şahsın müracaat edeceği tarihin (yaklaşık olarak) belirtilmesi, 

7Kusur oranı ile ilgili ya da özel bilirkişilik kapsamındaki tüm dosyaların Şube Müdürlüğümüzde herhangi bir işlem yapılmadan iade edildiği, bu nedenle kül halindeki dosyanın Adli Tıp Kurumu Başkanlığının (İstanbul) ilgili İhtisas Kuruluna gönderilmesi, 

8Dağıtımlı dosyalarda müzekkereyi yazan Mahkeme ya da Savcılıkların aracı oldukları muhabere ya da talimat yazılarının nereye aracı olunduğunda dair ilgi kısmının da yazılması ve yazı ekine buna dair ilgili yerin istek yazısının eklenmesinin, 

9Maluliyet (iş-güçten ayrı kalma süresi ile geçici ve kalıcı iş görememezlik) dosyalarındaki adli olguların randevu alınmasına gerek olmaksızın mesai saatleri dahilinde muayene edilmek üzere gönderilmesi, şahıs ya da şahısların Şube Müdürlüğümüze müracaatı sağlanmadan önce adli dosyanın posta yoluyla gönderilmesi, 

10Gerek muayeneli gerekse muayenesi olmaksızın mahkemelerce ve C. Başsavcılıklarınca rapor isteğinde bulunulan adli olgulara ait yazılar veya şahısların oldukça yakın mesafelerde Adli Tıp Şube müdürlükleri bulunmasına rağmen Trabzon Adli Tp Şube Müdürlüğüne gönderildikleri müşahede edilmiştir. İmkanları birbirinden farklı olmaması nedeniyle hem duruşmaların salahiyeti hem de vatandaşların maddi veya manevi boyutta mağdur olmamaları için en yakın Adli Tıp Şube Müdürlüklerine gönderilmesi, 

11Yüzde sabit iz (eski tabirlerle çehrede sabit eser) açısından Şube Müdürlüğümüze muayene edilmek üzere gönderilecek olan adli olguların cinsiyetinin  erkek olması halinde günlük sakal traşlarının yaptırılarak gönderilmesi gerekmektedir. 

12TCK 31. Madde kapsamında muayene edilmek üzere gönderilen şahısların evraklarında iddia edilen olayın ve tarihinin tam olarak belirtilmesi,

13Muayene amacıyla gönderilen tüm şahısların geçerli adli kimlikler (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport vs. gibi) müracaat etmesinin aksi takdirde kollarının mühürlenmesi,